Türkiye’de sigara kullanımına karşı yeni ve dikkat çeken düzenlemeler gündemde. Ekim ayında TBMM’ye gelmesi beklenen kanun teklifinde, 1 Ocak 2015’ten sonra doğanların hayatları boyunca tütün ürünlerine erişememesini öngören madde öne çıkıyor. Taslakta ayrıca “slim” olarak bilinen ince sigaraların raflardan kaldırılması ve sigara içilebilen alanların daraltılması planlanıyor.
Türkiye’de sigarayla mücadelede yeni bir dönemin kapısını açabilecek kanun teklifi için hazırlık yapılıyor. Üzerinde çalışılan taslak, yalnızca mevcut sigara kullanıcılarını değil, özellikle yeni nesilleri doğrudan ilgilendiren düzenlemeler içeriyor.
Teklif hazırlığında yer alan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder’in açıkladığı taslakta en çok dikkat çeken madde ise 1 Ocak 2015 tarihi oldu.
2015’TEN SONRA DOĞANLAR 18 YAŞINI GEÇSE DE ALAMAYACAK
Taslakta yer alan düzenlemeye göre 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara tütün ürünlerinin satışı ve kullanımı ömür boyu yasaklanacak.
Düzenlemenin dikkat çeken tarafı ise yasağın 18 yaşla sınırlı kalmaması. Teklif bu haliyle yasalaşırsa 2015 sonrası doğanlar ilerleyen yıllarda 18, 25 ya da 40 yaşına gelseler dahi yasal olarak sigara satın alamayacak.
Ergüder, üzerinde çalışılan maddeyi, “Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor.” sözleriyle anlattı.
Böylece sigaraya başlama yaşını geciktirmek yerine, belirli bir tarihten sonra doğan neslin tütün ürünlerine erişiminin tamamen önüne geçilmesi hedefleniyor.
SLIM SİGARALAR İÇİN DE YOLUN SONU
Teklifte sigara paketleri ve çeşitlerine yönelik önemli bir değişiklik daha bulunuyor. Aralık 2019’da başlayan düz paket uygulamasının kapsamının genişletilmesi ve tüm sigaraların standart boyuttaki paketlerde satılması planlanıyor.
Bu kapsamda özellikle “slim” olarak bilinen ince sigaraların tamamen piyasadan kaldırılması öngörülüyor. Düzenleme yasalaştığında slim sigaralar raflarda yer alamayacak.
Satış noktalarında da yeni bir kontrol sistemi planlanıyor. Kredi kartıyla yapılacak doğrulamayla 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine erişiminin engellenmesi hedefleniyor.
RESTORANLARIN AÇIK ALANLARINA DA YASAK GELİYOR
Sigara içilebilecek alanların kapsamının da daraltılması gündemde. Taslağa göre lokantaların yalnızca kapalı bölümlerinde değil, açık alanlarında da sigara içilemeyecek.
Parklarda, bahçelerde ve kamu binalarının bahçelerinde ise sigara kullananlar için dışarıdan görünmeyecek şekilde özel alanlar oluşturulması planlanıyor.
Ergüder, buradaki hedefi, “En önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek.” sözleriyle açıkladı.
2040’TAN SONRA TAMAMEN BİTİRİLMESİ PLANLANIYOR
Taslakta dikkat çeken en uzun vadeli hedef ise 2040 yılına ilişkin. Buna göre 2040’tan sonra Türkiye’de tütün ürünlerinin üretiminin ve satışının tamamen sona erdirilmesi planlanıyor.
Sigara paketlerine “sağlık vergisi” getirilmesi de hazırlanan düzenlemeler arasında bulunuyor. Bu vergiden elde edilecek kaynağın koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerinde kullanılması öngörülüyor.
Kanun teklifinin ekim ayında TBMM’ye getirilmesi bekleniyor. Ancak 2015 sonrası doğanlara ömür boyu tütün yasağı, slim sigaraların kaldırılması ve açık alanlara ilişkin yeni yasaklar şu an için taslakta yer alan planlamalar. Maddelerin Meclis sürecinde nasıl şekilleneceği ise teklifin sunulmasının ardından netleşecek.
