Yılbaşında devreye giren uygulama kapsamında poşetin ardından lastik, akümülatör, pil, yağ ve elektronik eşya, ilaç ve ambalaj için geri kazanım katılım payı beyannameleri, 2 Mart Pazartesi günü sonuna kadar verilebilecek.
Çevre Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle 1 Ocak 2019'dan itibaren ücretli hale gelen poşetler için geri kazanım katılım payı tahsil edilmeye başlanırken, uygulamanın ikinci aşamasına bu yıl geçildi. Lastik, akümülatör, pil, madeni yağ, bitkisel yağ, elektrikli ve elektronik eşya, ilaç ile plastik, metal, cam ve ahşap ambalajlar için geri kazanım katılım payı tahsil edilmesi uygulaması 1 Ocak 2020'den itibaren devreye alındı.
Bu çerçevede poşet için adet başına 18 kuruş olan geri kazanım katılım payı tutarı, lastikler için türüne göre adet başına 2-10 lira, akümülatörler için kilogram başına 5-50 kuruş, piller için kilogram başına 2-15 lira, yağlarda kilogram başına 10-50 kuruş, elektrikli ve elektronik eşyalarda kilogram başına 20-30 kuruş, ilaçlarda kutu ya da şişe başına 1 kuruş, ambalajlarda (plastik, metal, kompozit, cam ve ahşap ambalajlar) litresine göre 1-10 kuruş olarak belirlendi. Bu ürünleri ithal edenler ile piyasaya sürenler ilk defa beyanname vererek, bu payı ödeyecek.
ELEKTRONİK ORTAMDA VERİLECEK
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) da geri kazanım katılım payı beyannamelerinin verilmesine ve uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirledi. Geri kazanım katılım payı beyannamesinin, plastik poşetin satışının yapıldığı ve diğer ürünler için piyasaya sürüldüğü/ithal edildiği beyan dönemini takip eden ayın son günü saat 23.59'a kadar yetkili vergi dairesine elektronik ortamda gönderilmesi gerekiyor.
Buna göre, ilk geri kazanım katılım payı beyannamesi, kurumlar vergisi mükelleflerince 29 Şubat'ta, üçer aylık beyan dönemine (ocak-mart) tabi olan diğer mükelleflerce 30 Nisan'da verilecek. Ancak 29 Şubat'ın hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle beyannameler 2 Mart'a kadar verilebilecek. Tahakkuk eden geri kazanım katılım payı aynı dönemde, vergi daireleri veznelerine, PTT iş yerlerine, anlaşmalı bankalara, GİB'nin internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden banka kartı ve banka hesabından havale yöntemiyle ödenebilecek.
"TÜKETİCİYE YANSIR"
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Genel Başkanı Emre Kartaloğlu, poşetin ardından çok sayıda kalemde ürün için de geri kazanım katılım payı ödenmesinin firmalar için zorlu bir süreç olacağını söyledi. Firmalar için uygulamanın birçok bilinmezi olduğunu aktaran Kartaloğlu, "Bu ürünü piyasaya sürenin kim olduğu ve bedeli kimin ödeyeceği belirsiz. Düzenleme, şirketleri çok büyük mali yük altına sokuyor. Küçük bedeller gibi görünüyor ama toplamda ciddi bir yük oluşuyor. Bu durum fiyat artışlarına da neden olacak" dedi.
Kartaloğlu, yeni ürünler için ilk defa verilecek geri kazanım katılım payı beyannamesinin, poşet için verilecek beyannameyle birleştirilerek verileceğini de bildirerek, "Bu ay vergi takvimi açısından çok yoğun. Ayın son günlerinde işletmeler açısından ciddi sıkıntı oluşturacak. Firmalar bu beyannameyi vermekte zorlanacak" diye konuştu.
Pek çok firmanın böyle bir düzenlemeden haberdar olmadığına ve uygulamaya ilişkin farkındalığın çok düşük olduğuna dikkati çeken Kartaloğlu, şunları kaydetti:
"Ayrıca bu konuda çok ağır idari ve adli yaptırımlar öngörülüyor. Bu payı ödemediği tespit edilenlere katılım payı tutarının yüzde 20 fazlası idari para cezası olarak veriliyor ve ayrıca gecikme faizi alınıyor. Bilgi ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere ise 22 bin 109 lira idari para cezası kesilmesi gerekiyor. İlave olarak, bildirim ve bilgi verme yükümlülüğüne aykırı olarak yanlış ve yanıltıcı bilgi verenlerin, 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılması mümkün. Yanlış ve yanıltıcı belge düzenleyenler ve kullananlar hakkında da Türk Ceza Kanununun belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümleri uygulanacak."
