Sigara satışında milyonlarca vatandaşı ve esnafı ilgilendiren yeni bir düzenleme gündemde. Sağlık Bakanlığı ile AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı sistemle, market ve büfelerde sigara satın almak isteyenlerin yaş kontrolünün elektronik ortamda yapılması planlanıyor. Günlerdir tartışılan uygulamanın nasıl işleyeceği ve kişisel bilgilerin nasıl korunacağına ilişkin ayrıntılar ortaya çıktı.
Türkiye'de sigara satışında yeni bir dönemin kapıları aralanıyor. Sağlık Bakanlığı ile AK Parti Grup Başkanlığı, 18 yaşından küçüklere tütün ürünlerinin satışını önlemek amacıyla yeni bir yasa teklifi taslağı üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Hazırlanan düzenleme kapsamında, sigara satışında mevcut kimlik kontrolü yönteminin elektronik ortama taşınması ve satıcının inisiyatifine bırakılmayan bir yaş doğrulama sisteminin oluşturulması hedefleniyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da 10 Ekim'deki açıklamasında, sigara satışında T.C. kimlik numarasıyla yaş kontrolü yapılmasını sağlayacak bir düzenleme üzerinde çalışıldığını duyurmuştu.
MARKET VE BÜFELERDE QR KOD DÖNEMİ
Üzerinde çalışılan yeni modele göre, sigara satışı gerçekleştirilen market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında Elektronik Yaş Doğrulama Sistemi'nin kullanılması planlanıyor.
Sistem sayesinde sigara satın almak isteyen kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığı elektronik ortamda kontrol edilecek. Böylece yaş sınırına ilişkin denetimin yalnızca satıcının değerlendirmesine bağlı kalmaması amaçlanıyor.
Japonya ve Güney Kore'deki uygulamalara benzer bir modelin değerlendirildiği belirtiliyor.
SİGARA ALIRKEN KİMLİK DOĞRULAMA NASIL YAPILACAK?
Taslakta değerlendirilen sisteme göre, sigara satın almak isteyen vatandaşın cep telefonu üzerinden QR kod okutması gerekecek.
Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulması öngörülen QR kod aracılığıyla kişinin T.C. kimlik numarası sistem üzerinden sorgulanacak. Yapılan eşleştirmeyle alıcının yasal yaş sınırı olan 18'i doldurup doldurmadığı anlık olarak tespit edilecek.
Yaş şartının karşılanması durumunda satıcının ekranına dijital onay gönderilecek. Yaş şartını karşılamayan kişilere ise satış yapılmaması hedefleniyor.
KİŞİSEL BİLGİLER SATICIYLA PAYLAŞILMAYACAK
Yeni uygulamayla ilgili en çok merak edilen konulardan biri de vatandaşların kişisel bilgilerinin nasıl korunacağı oldu.
Taslakta yer alan modele göre, yaş doğrulaması sırasında satıcıya müşterinin adı, soyadı veya doğum tarihi gibi kişisel bilgiler aktarılmayacak.
Satıcı, kendi ekranında yalnızca kişinin 18 yaşını doldurup doldurmadığını gösteren dijital onayı görebilecek.
Böylece kimlik bilgilerinin satış görevlisiyle paylaşılmadan yaş kontrolünün gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.
SAĞLIK BAKANI'NDAN AÇIKLAMA GELMİŞTİ
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sigara satışında kimlik kontrolüne yönelik tartışmaların ardından yaptığı açıklamada, temel amaçlarının çocukların tütün ürünlerine erişimini önlemek olduğunu vurguladı.
Memişoğlu, vatandaşların kişisel verilerinin korunması ve uygulamanın kolaylaştırılması için elektronik yaş doğrulama sistemleri dahil farklı seçeneklerin değerlendirildiğini belirtti.
UYGULAMA NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Sigara satışında elektronik yaş doğrulamasına ilişkin düzenleme henüz yasa teklifi hazırlık aşamasında bulunuyor.
Bu nedenle uygulamanın başlayacağı kesin tarih açıklanmış değil. Sistemin zorunlu hale gelmesi için yasal düzenleme sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Hazırlıkların tamamlanmasının ardından düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine gelmesi bekleniyor.
Yeni sistemin yasalaşması halinde Sakarya'daki market, bakkal ve büfeler de sigara satışlarında elektronik yaş doğrulaması yapmakla yükümlü olabilecek.
